Tủ thuốc gia đình nên có gì và không nên có gì

Một tủ thuốc gia đình hợp lý không phải là tủ thuốc đầy. Nó là tủ có đúng những thứ cần, ở tình trạng dùng được, và ai trong nhà cũng biết nó ở đâu.

Nhóm một: dụng cụ sơ cứu

Đây là nhóm hữu ích nhất và hay bị thiếu nhất.

• Băng cá nhân nhiều kích cỡ.
• Gạc vô trùng và băng cuộn.
• Băng dính y tế.
• Dung dịch sát khuẩn để rửa vết thương.
• Nước muối sinh lý — rửa vết thương, rửa mắt, rửa mũi.
• Kéo nhỏ và nhíp — nên có riêng cho tủ thuốc.
• Găng tay dùng một lần.
• Băng thun cho chấn thương cơ khớp.

Nhóm hai: dụng cụ đo

• Nhiệt kế — cần có, và nên biết cách dùng đúng.
• Máy đo huyết áp nếu trong nhà có người cần theo dõi.
• Máy đo đường huyết nếu có người tiểu đường.
• Xy lanh đong thuốc nếu có trẻ nhỏ.

Nhóm ba: một số thuốc thông thường

Danh sách này nên được cá nhân hoá theo các thành viên trong nhà, và tốt nhất là hỏi dược sĩ để phù hợp với tuổi và tình trạng sức khoẻ của từng người.

Các nhóm thường được cân nhắc:

• Thuốc hạ sốt giảm đau thông thường — dạng phù hợp cho người lớn và cho trẻ nếu có trẻ nhỏ.
• Dung dịch bù nước và điện giải.
• Thuốc chống dị ứng.
• Kem bôi cho vết côn trùng đốt hoặc kích ứng nhẹ.

Với mỗi thứ, nên hỏi dược sĩ về liều phù hợp cho từng thành viên và về các trường hợp không nên dùng.

Nhóm bốn: thuốc cho tình huống khẩn cấp

Nếu trong nhà có người có bệnh cần thuốc cấp cứu — ví dụ thuốc cắt cơn hen, hoặc thuốc được bác sĩ kê riêng cho tình huống khẩn — thì:

• Để ở nơi cố định, ai cũng biết.
• Mọi người trong nhà biết cách dùng.
• Kiểm tra hạn định kỳ và thay mới trước khi hết hạn.
• Có hướng dẫn viết ra để cạnh.

Đây là nhóm quan trọng nhất trong tủ thuốc — và cũng là nhóm dễ bị quên kiểm tra nhất vì ít khi dùng tới.

Những gì không nên trữ sẵn

Kháng sinh

Lý do đã nêu ở chuyên mục về kháng sinh: nó cần được kê theo từng trường hợp sau khi bác sĩ đánh giá.

Việc trữ sẵn dẫn trực tiếp tới tự dùng không đúng chỉ định — một trong những nguyên nhân chính của việc dùng kháng sinh sai.

Thuốc kê đơn còn thừa từ đợt trước

Triệu chứng giống không có nghĩa là cùng bệnh.

Thuốc của người khác

Thuốc không rõ nguồn gốc

Các sản phẩm không nhãn mác đầy đủ, mua qua kênh không chính thức.

Thuốc đã hết hạn

Nên bỏ ngay khi phát hiện.

Quá nhiều loại cùng công dụng

Nhiều hộp thuốc cảm cúm khác nhau làm tăng nguy cơ trùng hoạt chất.

Cách tổ chức

Vị trí

• Khô, mát, tránh ánh sáng.
• Xa bếp và phòng tắm.
• Xa tầm tay trẻ em — và xa cả tầm leo trèo.
• Dễ lấy khi cần gấp.

Phân nhóm

Chia thành các ngăn hoặc hộp riêng:

• Dụng cụ sơ cứu.
• Thuốc dùng hằng ngày của từng người.
• Thuốc dùng khi cần.
• Thuốc của trẻ em — tách hẳn.

Ghi nhãn rõ

Chữ to, ghi rõ dùng để làm gì và cho ai.

Danh sách cần dán trên tủ thuốc

Một tờ giấy dán ngay trên hoặc trong tủ, ghi:

• Số gọi cấp cứu.
• Số điện thoại bác sĩ gia đình hoặc cơ sở y tế gần nhất.
• Địa chỉ cơ sở y tế gần nhất.
• Dị ứng thuốc của từng thành viên.
• Bệnh nền của từng thành viên.
• Thuốc đang dùng của từng người.

Thông tin này có giá trị nhất trong tình huống khẩn cấp — khi người cần nó có thể không phải là người biết rõ nhất.

Kiểm tra định kỳ

Vài tháng một lần:

1. Kiểm hạn dùng của mọi thứ.
2. Kiểm hạn sau khi mở với thuốc nước.
3. Kiểm dấu hiệu hỏng.
4. Bỏ thuốc hết hạn và không dùng.
5. Bổ sung thứ đã hết.
6. Cập nhật danh sách dán trên tủ.

Với nhóm thuốc cấp cứu, việc kiểm tra cần nghiêm túc hơn và nên đặt nhắc trong lịch.

Khi đi du lịch

Một túi sơ cứu nhỏ mang theo nên có:

• Băng cá nhân, gạc, băng dính.
• Dung dịch sát khuẩn.
• Thuốc hạ sốt giảm đau.
• Dung dịch bù nước điện giải.
• Thuốc chống dị ứng.
• Thuốc điều trị của các thành viên.
• Danh sách thuốc và thông tin y tế.

Một điểm quan trọng

Tủ thuốc gia đình là để xử lý các tình huống nhẹ và để sơ cứu ban đầu.

Nó không thay thế việc đi khám.

Nếu thấy mình thường xuyên phải dùng tới tủ thuốc cho cùng một vấn đề, đó là dấu hiệu cần được chẩn đoán chứ không phải lý do mua thêm thuốc.

Câu hỏi thường gặp