Thầy thuốc Đông y, dược sĩ và bác sĩ trả lời ba nhóm câu hỏi khác nhau, và hỏi đúng người là cách nhanh nhất để nhận được câu trả lời đúng chất lượng.
Câu nào hỏi thầy thuốc Đông y
- Mọi câu về thang thuốc của bạn
- Vì sao có vị này, gia giảm thế nào
- Uống tới khi nào, sắc ra sao
- Họ là người duy nhất biết bài thuốc này được dựng cho ai và vì sao
- Mục thứ tư là lý do không ai thay được
Một thang thuốc mang theo cả một chuỗi cân nhắc mà chỉ người dựng nó nắm được, nên mọi câu hỏi về nội dung bên trong đều phải quay về đúng người đó.
Câu nào hỏi dược sĩ
- Câu về bản thân dược liệu
- Và về việc dùng kèm những thứ khác đang uống
- Cách giữ, cách nhận biết hàng đã xuống chất
- Họ nhìn được cả hai phía Đông và Tây trên cùng một bàn
- Mục thứ tư là chỗ họ mạnh nhất
Người làm dược quen với việc đối chiếu nhiều thứ đang dùng cùng lúc, nên đây là nơi tốt nhất để mang câu hỏi về sự kết hợp tới.
Câu nào hỏi bác sĩ
- Câu về tình trạng của bạn
- Và về những gì bên đó đang theo dõi hoặc đã kê
- Việc ngưng hay tiếp một thứ họ đã kê cũng là câu của họ
- Không phải câu của bên nào khác
- Mục thứ ba là ranh giới hay bị vượt
Mỗi thứ đang dùng đều có một người chịu trách nhiệm về nó, và việc dừng một thứ phải quay về đúng người đã bắt đầu nó chứ không do bên nào khác quyết.
Hỏi nhầm người thì sao
- Thường nhận về câu trả lời chung chung
- Không sai, nhưng không giúp được nhiều
- Vì người trả lời không có dữ kiện của phần kia
- Và họ cũng thận trọng khi nói về phần không thuộc mình
- Mục thứ ba là lý do
Người làm nghề nghiêm túc sẽ không kết luận về phần nằm ngoài tầm nhìn của họ, nên câu trả lời bạn nhận được sẽ rất dè dặt và đó là điều đúng đắn chứ không phải né tránh.
Về chuyện một câu hỏi có thể hỏi cả ba
- Có câu đáng hỏi cả ba bên
- Như câu tôi đang dùng những thứ này, có gì cần lưu ý không
- Mỗi bên trả lời từ chỗ đứng của mình
- Và ba câu trả lời ghép lại mới đủ
- Mục thứ tư là điều đáng làm
Không bên nào nhìn thấy toàn bộ bức tranh một mình, nên với những câu quan trọng thì hỏi cả ba và tự ghép các mảnh lại là cách làm chắc nhất.
Về chuyện đừng bắt bên này bình luận bên kia
- Đừng hỏi bên này nghĩ gì về cách làm của bên kia
- Câu đó đẩy người ta vào chỗ khó xử
- Và câu trả lời thường không mang thông tin gì
- Hỏi về phần việc của chính họ thì hơn
- Mục thứ ba là lý do
Một câu hỏi mời người ta đánh giá đồng nghiệp ở lĩnh vực khác sẽ nhận về hoặc sự dè dặt hoặc một ý kiến không có căn cứ, và cả hai đều không giúp gì cho bạn.
Về chuyện hỏi lại chính người đã kê
- Thắc mắc về thang thì quay lại đúng nơi đã kê
- Đừng mang sang nơi khác để xin ý kiến thứ hai về từng vị
- Nơi khác không biết bài thuốc này dựng cho ai
- Muốn ý kiến thứ hai thì đi khám lại từ đầu
- Mục thứ tư là cách làm đúng
Một ý kiến thứ hai có giá trị khi nó được đưa ra sau khi người đó tự khám lại từ đầu, còn nhận xét về một tờ đơn của người khác thì thiếu quá nhiều dữ kiện.
Về chuyện người bán hàng không phải người kê
- Nơi bán dược liệu trả lời tốt về hàng
- Nhưng không phải nơi trả lời về bài thuốc
- Càng không phải nơi quyết định thay vị
- Biết rõ hai vai đó thì hỏi đúng chỗ ngay
- Mục thứ ba là ranh giới hay bị lẫn nhất
Người bán có mặt ngay đó và sẵn lòng trả lời nên rất tiện để hỏi mọi thứ, và chính sự tiện lợi ấy là lý do ranh giới này hay bị vượt qua mà không ai để ý.
Về chuyện hỏi một câu thôi cũng được
- Không cần chuẩn bị cả danh sách mới được hỏi
- Một câu ngắn cũng là một câu hỏi hợp lệ
- Hỏi được câu nào thì hỏi
- Đợi đủ câu mới hỏi thì thường không bao giờ hỏi
- Mục thứ tư là điều đã thấy nhiều lần
Ý định để dành câu hỏi cho lần sau khi đã chuẩn bị kỹ hơn gần như luôn dẫn tới việc không hỏi gì cả, nên hỏi ngay câu đang có trong đầu là cách hiệu quả hơn.
Về chuyện ghi lại ai đã nói gì
- Hỏi ba bên thì ghi rõ bên nào nói gì
- Không ghi thì vài hôm là trộn vào nhau
- Và bạn nhớ nhầm lời bên này thành lời bên kia
- Ghi kèm ngày nữa thì càng tốt
- Mục thứ ba là chỗ hay nhầm
Trí nhớ giữ lại nội dung nhưng đánh rơi nguồn rất nhanh, nên sau vài tuần thì người ta còn nhớ điều gì đã được nói mà không còn nhớ ai là người nói ra.
Về chuyện gọi điện hỏi cũng được
- Không phải câu nào cũng cần tới tận nơi
- Câu ngắn thì gọi điện hỏi
- Nhưng câu cần họ nhìn thấy thứ gì đó thì phải tới
- Biết câu nào thuộc loại nào thì đỡ mất công
- Mục thứ ba là chỗ phân biệt
Câu hỏi về cách làm thì trả lời qua điện thoại được, còn câu hỏi cần người ta nhìn vào một gói thuốc hay một tờ đơn thì không có cách nào rút ngắn.
Ba câu hỏi trước khi uống một thang thuốc
- Thang này ai kê cho tôi
- Trong thang có những vị gì
- Tôi đang uống thuốc Tây nào
- Bài này thêm: câu tôi đang thắc mắc nên hỏi ai
Ba câu đầu lặp lại ở mọi bài; dòng thứ tư là phần riêng của từng bài.
Trang này không nói liều, và đó là chủ ý
- Cùng một vị, liều khác nhau thì việc khác nhau
- Liều còn đổi theo người, theo thang, theo lúc
- Không ai định được liều cho người mình chưa gặp
- Nên phần đó thuộc về người kê thang
- Mục thứ ba là ranh giới của cả trang này
Trang này nói vị thuốc vốn được dùng làm gì và chế biến ra sao. Bao nhiêu và trong bao lâu thì người kê thang trả lời.
Hỏi thầy thuốc hoặc dược sĩ trước khi dùng, nếu
- Bạn đang uống thuốc Tây bất cứ loại nào
- Bạn đang có thai hoặc đang cho con bú
- Bạn sắp mổ hoặc vừa mổ xong
- Thang thuốc này không phải ai kê riêng cho bạn
- Hoặc bạn không rõ trong thang có vị gì
Năm điều này lặp lại ở mọi bài. Đây là lý do đủ để hỏi, không phải bảng để tự chấm — trang này không chẩn đoán và không kê đơn.
Câu hỏi thường gặp
Câu nào hỏi thầy thuốc Đông y?
Mọi câu về thang thuốc của bạn: vì sao có vị này, gia giảm thế nào, uống tới khi nào.
Câu nào hỏi dược sĩ?
Câu về bản thân dược liệu và về việc dùng kèm những thứ khác đang uống.
Câu nào hỏi bác sĩ?
Câu về tình trạng của bạn và về những gì bên đó đang theo dõi hoặc đã kê.
Hỏi nhầm người thì sao?
Thường nhận về câu trả lời chung chung. Không sai, nhưng không giúp được nhiều.
